Güzel olanı görmek, çevredeki uyumu korumak ve ilişkilerin sıcaklığını sürdürmek güçlü bir istek haline gelebilir.

Dostça bir konuşma, paylaşılan bir düşünce ya da birlikte geçirilen hoş bir zaman, günün ağırlığını hafifletir. Fakat huzuru koruma isteği, rahatsız eden şeyleri görmezden gelmeye başladığında farklı bir anlam kazanır. Söylenen bir sözün kırıcı tarafı fark edildiği halde üzerinde durulmayabilir; karşısındakinin davranışına iyi bir gerekçe bulunarak konu kapatılabilir. Böylece anlaşmazlık ortadan kalkmış gibi görünürken, konuşulmamış olan sessizce yerinde kalır. Oysa yakınlığın her zaman aynı düşüncede buluşmaya ihtiyacı yoktur.

Yeni bilgiler, uzak yerler ve farklı düşünceler bu tanıdık düzenin dışına açılan pencereler gibidir. Öğrenilen bir şey duygulara dokunduğunda kolayca benimsenir; etkileyici bir anlatı, düşüncenin yönünü değiştirebilir. Ancak bir fikrin güzel gelmesiyle doğru olması birbirinden ayrıdır. Geçmişte öğrenilenler de bu karşılaşmalara eşlik eder. Uzun zamandır taşınan bir düşünce, fark edilmeden yeni görülen şeylerin ölçüsü haline gelebilir. Başka bir bakışla karşılaşmak, yalnız onu anlamayı değil, kendi bildiklerine de yeniden bakabilmeyi gerektirir.

Hayal gücü, sözcüklere zenginlik ve yaşananlara farklı anlamlar kazandırır. Sıradan bir olaydan yeni ihtimaller doğabilir; anlatılmak istenen şey daha canlı, daha etkileyici bir biçim bulabilir. Ne var ki henüz bilinmeyen bir durum, zihinde tamamlandığında gerçekmiş gibi hissedilebilir. Kısa bir cevap ilgisizlik, geciken bir haber uzaklaşma, alışılmadık bir davranış kırgınlık olarak yorumlanabilir. Böyle anlarda duyulan rahatsızlık gerçektir; fakat ona verilen açıklama henüz doğrulanmış değildir. Duygunun varlığını kabul etmekle, onun kurduğu hikayeye bütünüyle inanmak aynı şey değildir.

Başkalarının ne hissettiğini önemsemek de zaman zaman kendi isteğini belirsizleştirebilir. Karşısındakini üzmemek için söylenmeyen bir düşünce, yanlış anlaşılma korkusuyla ertelenen bir konuşma ya da uyumu bozmamak adına verilen bir onay, ilk anda kolaylık sağlar. Fakat söylenmeyen ihtiyaç ortadan kaybolmaz. Bir süre sonra ortaya çıkan huzursuzluğun kaynağı, karşı tarafın yaptığı şeyden çok, hiç dile getirilmemiş bir beklenti olabilir. Anlayış göstermek, kendi düşüncesini geri çekmek anlamına gelmediğinde ilişkide iki tarafa da yer açılır.

“Güzel bir ihtimali gerçek diye sahiplenmeyen; bilmediğine yer bıraktığında karşısındakini kendi beklentilerinin dışında da tanıyabilir.”

Özellikle konuşmalarda bu ayrım önem kazanır. Bir sözün nasıl söylendiği kadar nasıl duyulduğu da sonucu etkiler. Yanlış anlaşılmaktan çekinerek dolaylı anlatılan bir düşünce, karşı tarafta bambaşka bir anlam bulabilir. Ardından herkes kendi duyduğuna cevap verirken başlangıçta ne söylendiği unutulur. Böyle bir durumda daha uzun açıklamalar yapmak yerine kısa bir soru sormak yeterli gelebilir. Duyulanı yeniden ifade etmek, neyin kastedildiğini öğrenmek ve bilinmeyeni tahminle doldurmamak, konuşmanın üzerindeki ağırlığı hafifletir.

Sevilen birinin güzel yanlarını görmek değerli olsa da onu yalnız olması istenen biçimiyle tanımaya çalışmak, zamanla hayal kırıklığı doğurabilir. Gerçek yakınlık, kusursuz bir görüntüyü korumaktan çok, karşısındakini değişen ve zaman zaman beklentilerden ayrılan haliyle tanıyabilmektir. Bir davranışın neden incittiğini anlamak için önce ne yaşandığına, sonra ona hangi anlamın verildiğine bakılabilir. Her kırgınlığın ardında kötü bir niyet bulunmayabilir; her sessizlik de uzaklaşmanın işareti değildir.

Sonunda duyarlılığı azaltmak, hayal kurmaktan vazgeçmek ya da güzel olana duyulan sevgiyi sınırlamak gerekmez. Yalnızca bunların yanına küçük bir açıklık eklemek yeterlidir. Bilinmeyene bilinmeyen olarak yer bırakıldığında, karşısındakinin düşüncesini onun yerine tamamlamaya ihtiyaç kalmaz. Bir soru, uzun süre taşınan bir varsayımı çözebilir; açıkça söylenen bir istek, sessizce büyüyen kırgınlığı hafifletebilir. Böylece anlayış, herkesin aynı şeyi hissetmesinden değil, birbirini gerçekten duyabilmesinden doğar.

AstroNot’u sosyal medyada takip etmek isterseniz