Söz, dudağa gelmeden önce bile kendi ağırlığını duyurabilir. Bir düşünce hızlıca yerinden kalkmak, sorular sormak, cevap aramak ve kendini belli etmek ister. Fakat her düşünce yalnızca akıldan çıkmaz; duygunun rengi, eski alışkanlıkların izi, aileden öğrenilmiş bakışlar ve tanıdık gelen inançlar da onunla birlikte yürür. Bu yüzden bir cümle kurulurken yalnızca o anın ihtiyacı değil, daha önce taşınmış olan şeyler de kendini gösterebilir.

Burada zihin canlıdır, meraklıdır, kolayca hareketlenir. Bir şeyi anlamak, konuşmak, çözmek, başka birinin nasıl düşündüğünü görmek ister. Yine de duygular dalgalandığında bakış da değişebilir. Sakinlik varken küçük görünen bir mesele, huzursuzluk arttığında daha büyük ve daha kişisel algılanabilir. Böyle anlarda hemen hüküm vermek yerine biraz beklemek iyi gelir. Çünkü duygu yatıştığında düşüncenin biçimi de değişir; karanlık görünen yer yeniden seçilebilir hale gelir.

Tanıdık düşünceler güven verebilir. Daha önce denenmiş, anlaşılmış, alışılmış fikirler kolay bırakılmaz. Yeni bir düşünce fazla sert, fazla yabancı ya da tehdit edici görünürse geri çekilme isteği doğabilir. Fakat her tanıdık şey doğru değildir. Kimi zaman yalnızca uzun süredir taşındığı için doğru sanılır. Bu yüzden eski bir fikre sessizce bakmak, onun hala işe yarayıp yaramadığını görmek gerekir. Alışkanlıkla korunmuş bir düşünce, yol açmak yerine yolu daraltıyor olabilir.

“Söz, korkuyla tutulmadığında ve aceleyle savrulmadığında kendi yerini bulur.”

Diğer tarafta ciddi, sağlam ve görünür bir duruş kurma ihtiyacı vardır. Bir iş yapılacaksa düzgün yapılmalı, bir sorumluluk alınacaksa hakkıyla taşınmalı, ortaya çıkılacaksa eksik bırakılmamalıdır. Bu taraf, emeği ciddiye alır; plansızlığı, dağınıklığı ve aceleyle savrulan sözleri kolay kabul etmez. Fakat bu ciddiyet fazla sertleşirse dünya hata affetmeyen, soğuk ve yorucu bir yer gibi görünmeye başlayabilir. O zaman küçük bir eksik bile büyük bir başarısızlık gibi hissedilebilir.

Tam burada iki farklı ihtiyaç karşı karşıya gelir. Bir yan konuşmak, sormak ve hareket etmek isterken; diğer yan durup ölçmek, sınamak ve sağlamlaştırmak ister. Biri sözün akmasını ister, diğeri sözün sorumluluğunu hatırlatır. Eğer bu iki taraf birbirini duymadan hareket ederse düşünce ağırlaşır, ifade zorlaşır, küçük meseleler zihinde büyüyebilir. Fakat biri diğerini susturmak yerine düzenlemeyi öğrenirse daha güçlü bir yol açılır.

Buradaki en iyi ihtimal, canlı merak ile sağlam emeğin yan yana gelebilmesidir. Düşünce tamamen serbest bırakıldığında dağılabilir; fazla tutulduğunda ise daralabilir. Sözü biraz yavaşlatmak, ama tamamen kısmamak gerekir. Sorumluluğu ciddiye almak, ama onu korkuya dönüştürmemek gerekir. Böylece ne akıl yorulur ne de emek katılaşır.

Her kaygı gerçek bir engel değildir; her zorluk da göründüğü kadar büyük olmayabilir. Bir düşünceye biçim vermek, onu hapsetmek değildir. Bir sözü tartmak, onu susturmak değildir. Geniş bakış ile gerçekçi adım aynı masaya oturduğunda, ağır görünen şey taşınabilir hale gelir. O zaman söz, ne aceleyle savrulur ne de korkuyla tutulur; kendi zamanını bulduğunda daha sade, daha sağlam ve daha açık duyulur.

AstroNot’u sosyal medyada takip etmek isterseniz